Nhiều người lâu nay vẫn nghe nói đến phong cách Zen trong nội thất nhưng không phải ai cũng hiểu Zen là gì? Nó hiện hữu như thế nào trong phong cách nội thất?

 

Zen hướng đến sự đơn giản, tinh khiết và thiên nhiên. Zen hóa giải tất cả những gì quá trang trọng, phô trương hay quá bày biện. Mục đích chính của Zen là làm cho con người và thiên nhiên hòa hợp. Không gian mang phong cách Zen sẽ là một sự dẫn dắt luân chuyển nhịp nhàng từ bên ngoài đến không gian nội thất bên trong, như một vòng luân hồi không bao giờ chấm dứt.

Hình ảnh của căn nhà trên là một ví dụ. Qua hàng tre trước cổng, bạn như bước vào một thế giới khác, hoàn toàn tĩnh lặng. Sau khi bước lên các bậc thang, bạn sẽ ngỡ ngàng trước một mặt nước mênh mông mà khơi nguồn là một con lạch nhỏ. Toàn bộ căn nhà được bố trí tuân thủ theo kim - mộc - thủy - hỏa - thổ, thể hiện sự hòa hợp giữa con người và tính khí của đất trời. Ở đó, tất cả các giác quan của bạn sẽ chìm đắm trong bầu không khí của Zen. Bạn sẽ nhận ra không có giới hạn giữa các không gian. Tất cả chỉ tồn tại một "thiền đường" tĩnh lặng.

Ngôi nhà Nhật là một ví dụ khác về sự chuyển tiếp nhịp nhàng giữa không gian trong và ngoài nhà. Bạn sẽ nhận ra phong cách Zen ngay từ bên ngoài, từ các đường nét đơn giản, vật liệu thô mộc. Bước qua khu vườn được trang trí trừu tượng bằng các đường lượn sóng tượng trưng cho nước trên cát sẽ làm cho bạn từ từ tĩnh tâm. Bước vào nội thất qua ô cửa, bỏ lại giày dép, đi xuyên qua hành lang với sàn gỗ mộc để bước vào phòng chung trống trải như một tu viện. Thường thì sẽ có một bàn nhỏ làm trung tâm với các gối vuông nhỏ xung quanh. Toàn bộ không khí đó sẽ gợi hơi hướng của một nghi thức trà đạo ở mức độ tinh túy nhất. Việc cởi bỏ các vật dụng mang bên mình như giày dép để bước vào một không gian đơn giản đến trần trụi sẽ mang lại cảm giác như tự thân mình gột rửa những ràng buộc vô thường, để chiêm nghiệm như một thiền sư.

Zen tin vào bản thân của chính sự vật. Vì thế, nội thất mang phong cách Zen sẽ thể hiện được bản chất thật của các vật thể cấu thành không gian đó. Zen đề cao giá trị tinh khiết và tự nhiên của vật liệu và sử dụng chúng thô mộc, trần trụi. Với Zen, không gian nội thất sẽ mang đậm hơi hướng của tự nhiên. Không gian nội thất mang phong cách Zen sẽ giúp ta cảm nhận được các vân của gỗ, những sớ đan của chiếu, và cái xù xì của đá thiên nhiên.

Nội thất phong cách Zen không chỉ thể hiện ở kiểu dáng, vật liệu hay màu sắc hài hòa, không gói gọn trong không gian nội thất mà hiện hữu trong mọi hoạt động ăn, ngủ, làm vườn, trang trí nhà cửa... tạo thành một không gian sống mà con người sẽ đạt đến trạng thái bình an.

Thông thường, các không gian nội thất Nhật mang phong cách Zen là sự mở rộng đi cùng với sự nhẹ nhàng và linh hoạt. Kết cấu được phơi bày ra và tường là các vách trượt di động bằng giấy. Động tác trượt nhẹ các vách ngăn mang nét tinh tế hơn là mở cửa bản lề. Nó cho bạn chuyển tiếp nhìn vào không gian kế cận một cách nhịp nhàng mà không bị sự can thiệp sỗ sàng của kiến trúc.

Sàn được che phủ bằng vật liệu thô mộc, thiên nhiên như gỗ có vân hoặc chiếu đệm. Vật dụng là tối thiểu nên sẽ không có ghế và tầm mắt nhìn sẽ thấp hơn nhiều so với căn nhà phương Tây. Một cách nào đó, nội thất Zen phản chiếu tinh thần của thiên nhiên bên ngoài, không chỉ qua vật liệu mà còn qua sự giao hưởng giữa ánh sáng và bóng tối. Trong không gian đó, ta có thể cảm nhận ánh sáng yếu ớt của mùa đông cũng như cái rực rỡ của mặt trời mùa hè. Và cũng trong đó, bóng đổ của cây cối xung quanh lên các mành ngăn bằng giấy thay đổi từ lúc xum xuê cành lá đến lúc chỉ còn thân trơ trụi đã gửi đến thông điệp xuân - hạ - thu - đông cho không gian nội thất.

Zen gồm các đường thẳng đơn giản, chi tiết hoa văn được tiết giảm tối thiểu và màu sắc sử dụng một cách kiềm chế. Tất cả các yếu tố đặc trưng đó của nội thất mang phong cách Zen có chung mục đích tạo một không gian sống thật đơn giản đến mức tối thiểu, trong đó tất cả những trang trí nặng nề, rườm rà đều bị lược bỏ. Sự chuyển tiếp nhịp nhàng giữa trong và ngoài nhà, cách sử dụng khéo léo ánh sáng gián tiếp, nhẹ nhàng và vật liệu thô mộc sẽ tạo ra một môi trường sống mang tính thiền định và gần gũi với thiên nhiên.

Sự nhấn mạnh vào tính đơn giản đã làm các thiết kế mang phong cách Zen mang đậm hơi hướng hiện đại phương Tây, tương tự như phong cách tối giản (Minimalism). Tuy nhiên, không gian nội thất tối giản phương Tây thường thiên về "màu sắc của ánh sáng tự nhiên", trong khi nội thất Zen lại hướng về "màu sắc pha trộn của bóng tối". Nói cách khác, ánh sáng trong nội thất Zen được sử dụng gián tiếp hoặc dùng ánh sáng của đèn lồng...

Vật liệu trong không gian tối giản lại mang hơi hướng đơn giản, hi-tech, nhân tạo. Ngược lại ở Zen, vật liệu hướng đến sự thô mộc thiên nhiên. Hiện nay, cũng có khuynh hướng pha trộn giữa hiện đại phương Tây và Zen truyền thống để tạo nên phong cách Zen hiện đại, khác với khuynh hướng Zen truyền thống chỉ mang tính chất Á Đông.

Zen hiện hữu ở sự liên tưởng. Vì thế, sự ứng dụng của Zen vào không gian sống của chúng ta cũng rất linh hoạt. Không cần không gian mênh mông, không cần vị trí giữa một thiên nhiên hoang sơ lý tưởng, một lối đi nhỏ lát đá tự nhiên len lỏi giữa cây cỏ trong nhà phố, hay một phòng ngủ với đệm đặt trên phòng lát gỗ thô mộc cũng đủ gợi nhớ về Zen.

Các định dạng của phong cách Zen

- Đặc điểm chính: Không gian nội thất tạo cảm giác thiền định.
- Không gian: Tĩnh lặng, thể hiện sự chuyển tiếp nhịp nhàng từ bên trong nội thất ra bên ngoài thiên nhiên.
- Vật liệu: Thô mộc, tự nhiên thể hiện đúng bản chất của vật liệu.
- Màu sắc: Nhẹ nhàng, giản dị.
- Ánh sáng: Dịu mát, không gay gắt, có thể có những khoảng tối.
- Đồ gỗ, vật dụng trang trí: Đơn giản, thô mộc và có chọn lọc, không được quá nhiều.

Theo KT & ĐS

 

 

 

             Đặt làm trang chủ    In nội dung    Quay trở lại